Achter de schermen

In mijn vorige blog heb ik aandacht besteed hoe de film door de projector gaat.
Behalve het schema valt er niet zoveel bij voor te stellen.


simpel schema van filmbaan

Daarom heb ik wat foto's gemaakt van hoe het er in de echte wereld eruit ziet.
Bij ons draaiden we met 2 typen analoge projectors (ze zijn inmiddels al vervangen door digitaal) ;
de Cinemeccanica Victoria 5 en Victoria 8. (Hun logo heeft een maltezer kruis in beeld)

Ene Frank de Neeve heeft ooit eens een leuk artikeltje geschreven over Cinemeccanica. Hier zijn de foto's van zijn artikel. (met een paar mooie foto's van het maltezerkruismechanisme)

De foto's die ik hier heb gebruikt komen van de Victoria 5, een oerdegelijke redelijk simpele projector die al flink oud is, maar erg betrouwbaar.

klikbaar

Op de afbeelding hiernaast zijn de belangrijkste onderdelen voor het transport van de film goed te zien. Bovenin de boventransportrol, daaronder het filmvenster en de scheentjes die de film aandrukken. (ter preventie van doorschuiven bij elk beeldje en klapperen van de film) Daar weer onder de tamboer met aan elke kant 16 tandjes en vervolgens weer via enkele andere onderdelen waar ik later eens op terugkom de ondertransportrol. De transportrollen draaien continue dezelfde snelheid en zorgen voor de aan- en afvoer van de film.

klikbaar

Als een film eenmaal is ingelegd ziet het er zo uit. De lusjes duidelijk zichtbaar. De grote gele knop in beeld is een mechanisme om het kadreerinrichting enigszins te kunnen verschuiven. Hiermee wordt de hele film incluis de tamboer naar beneden of omhoog geschoven zodat mocht een film niet goed ingelegd zijn of er zit een springer in de film (kom ik later op terug) dit aangepast kan worden terwijl de film draait. (je ziet dan 2 beeldjes tegelijk op het scherm, met een zwarte balk - de kader tussen 2 beeldjes - in beeld). Immers het beeld wordt steeds 4 gaatjes verschoven, met dit mechanisme kun je het beeldje precies voor het venstergat plaatsen mocht het nodig zijn. Maar meestal als de film goed ingelegd is, is dit niet nodig.

klikbaar

Dan ziet het totaalshot van de Victoria 5 in volle glorie met ingelegde film klaar voor de start er zo uit Je ziet aan deze projector dat hij oorspronkelijk nog is gemaakt om kleinere spoelen aan de boven- en onderkant te hebben. Met de komst van de automatisering (kom ik nog eens op terug) is het handiger om met grotere spoelen te werken.

De film loopt vanaf de bovenspoel via katrolletjes naar de projector. De bovenspoel wordt niet aangedreven, de film is het enige wat de spoel laat draaien. De spoel wordt geremd met een frictieschijf om de vliegwielwerking tegen te houden en de film strak te houden. Vooral als de filmduur bijna afgelopen is en de bovenspoel dus veel sneller gaat draaien omdat de film meer vanuit de binnenkant aangetrokken wordt.
Onder het projectiemechanisme komt de film weer terug op de onderspoel. Deze spoel wordt wel met een motor aangedreven. Ook weer met een frictieschijf omdat de motor sneller moet draaien dan dat de film aangeleverd wordt, dit om de film weer strak op te spoelen. De frictieschijfen moeten niet te strak staan zodat de film knapt of de de perforatiegaatjes beschadigt raken, maar ook niet te slap zodat de film niet gaat zwieberen en steeds met harde schokken de film probeert aan te trekken.

klikbaar

Hiernaast hoe het filmvenster eruit ziet. Hier glijdt de film dus langs en stopt elke keer precies voor het venstergat voor 1/24e seconde. Het sleetje met gaten wat je ziet uitsteken van links naar rechts is het masker, dit zorgt bij een bepaald filmformaat dat de film op het doek netjes afgekaderd wordt. Meestal mis je ook een klein stukje beeld om het mooi passend te krijgen op het doek. Filmformaten en objectieven e.d. is voor een latere post.

[YouTube: https://youtu.be/YeRbwhfaHfQ?t=4m24s]
Dit filmpje op youtube uit 1936(!) legt het mooi uit. De analoge projectors van deze tijd gebruiken nog precies dezelfde technieken van toen om de film om te toveren tot het witte doek. Hier kan je ook goed zien hoe de film door de projector loopt.
Het projector gedeelte is vanaf 4:24 te zien.